İzmir’de Ne Yenir? Denemeniz Gereken 10 Yemek

Özgür ve zarif ruhlu insanların şehri İzmir… UNESCO koruması altındaki antik kentleri, mavi bayrak’lı plajları, bağ yolları, festivalleri… İzmir’de kısa bir tatil planlamanızı sağlayabilecek birçok detay var elbette. Bizim konumuz ise İzmir’in meşhur lezzetleri. Sahi İzmir’de ne yenir? Gurmelerin uğrak noktası olan bu güzel şehirde, buram buram zeytin kokan sofralarda stresinizi biraz olsun geride bırakıp muhteşem lezzetleri denemek ister misiniz? Gelin gevrekle başlayıp mezeyle devam eden, sanat eseri gibi görünen akşam yemeği tabaklarıyla son bulan İzmir sofralarına konuk olalım.

İzmir’de Yenmesi Gerekenler

İzmir’de ne yenir kahvaltı lezzetlerinden yemeklere deniz ürünlerinden alkollü ve alkolsüz içeceklere kadar birçok lezzetle yanıtlanabilecek bir soru. Kiremitte ciğerden börülceye, kuşkonmaz kavurmasından şevketi bostan yemeğine kadar İzmir’e özgü birçok lezzet mevcut.  İzmir ’de yenmesi gerekenler listesi epey uzun. Bizim listemizde ise İzmir ile özdeşleşen en meşhur lezzetler var.

1.Boyoz ve Gevrek

Bir İzmirliye “İzmir’de ne yenir meşhur” diye sorduğunuzda ilk yanıtı boyoz olacaktır.  Öyle ki bir makaleden edindiğimiz bilgiye göre, İzmir’i ziyaret edip en az bir kez boyoz tadımı yapmış turistlerle yapılan anketler şu sonucu ortaya koymuş: Boyoz, İzmir’i yeniden ziyaret etme niyeti oluşturmuştur. Boyoz’un kökeni bir hayli eski. Boyoz İzmirlilerle 15. yüzyılda tanışmış. Coğrafi tescil tarihi ise 2009.

Gelelim boyoz’un aslında ne olduğuna. İzmirlilerin böreği olarak anılsa da tam olarak börek diyemeyiz. Boyoz yapımında un, su ve yağ kullanılır. Tek püf noktası maya kullanılmaması değil. Tahin ve çiçek yağıyla hazırlanan çıtır dokulu bu özgün lezzet, odun ateşinde pişiriliyor. Seyyar arabalarda haşlanmış yumurtalarla servis edilen bu lezzetin sadesi kadar diğer çeşitleri de çok lezzetli.

İzmir’deki mekanlarda boyoz, peynirli, otlu, enginarlı çeşitleriyle sunuluyor. Bazı mekanlar yanında tahin ikram ederken bazı mekanlar meşhur İzmir tulumu ikram ediyor. Boyozu gevrek ile birlikte de yiyebilirsiniz. Gevrek demişken İzmir’de simite neden gevrek denir biliyor muydunuz? Çünkü simit pekmezle haşlandığı için dışı diğer simitlere göre daha çıtırdır. İzmir’i ziyaret ederseniz gevrek ve boyoz’u, Ege’nin dağlarında yetiştirilen küçükbaş hayvanların sütünden üretilen İzmir tulumu ile birlikte mutlaka denemelisiniz. Hatta ankete katılan turistler gibi siz de boyuz’u denemek için İzmir’i ziyaret etmelisiniz.

İpucu: Kim demiş boyoz sadece sabah kahvaltısında yenir diye. İzmir’de 24 saat açık gece boyozcuları bulabilirsiniz. İzmir gevreğini de sakız reçeliyle denemenizi öneririz.

Su Perisi Otel notu: İzmir’de kahvaltı ritüelini gerçekleştirebileceğiniz mekanları keşfetmek için şu içeriğimizi de okumanızı öneririz: İzmir Kahvaltı Mekanları.

2.Kumru

İşte uzun uzun anlatmak istediğimiz bir İzmir lezzeti daha: Kumru. Aklınıza şu soru geldi mi: İzmir kumru sosisli mi sosissiz mi olur? Hemen konuya açıklık getirelim: Gerçek İzmirliler kumruya sosis eklendiğinde kumru değil, karışık sandviç olduğunu düşünür. Öyle ki İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de bu düşünceyi doğrulamıştır.

Kumru, tahmin edebileceğiniz üzere adını kumru kuşundan alıyor. Geleneksel Çeşme kumrusunun ekmeği, özel nohut mayalı hamurdan yapılır. İçinde meşhur İzmir tulum peyniri, domates ve yeşil biber bulunur. Eritme kumru olarak bilinen ve sosyal medyada sürekli paylaşılan büfe yapımı kumrularda sosis olmazsa olmaz malzemedir.

İpucu: İzmir kumruyu ev yapımı limonata ile yemenizi öneririz.

3.İzmir Köfte

İzmir köfte, İzmir lezzet rehberlerinin olmazsa olmazıdır. Neden mi? Çünkü bu lezzette patateslerin domatesle muhteşem uyumu söz konusu. Baharatların ve zeytinyağının da eklenmesiyle gurmelerin İzmir’de yenilecek yemekler listelerine girmeyi başarmıştır. İzmir köftesinin ilk olarak İzmir’de yaşayan Rumlar tarafından yapıldığı şeklinde bir söylenti olduğunun da altını çizelim. İzmir köftesi fırında ya da ocakta pişiriliyor.

İpucu: İzmir köftesini yoğun kıvamlı naneli bir cacıkla tüketmenizi öneririz.

4.Söğüş

İzmir’in imza lezzetlerini sıralamaya söğüş ile devam ediyoruz. Bu meşhur sokak lezzeti size salata domates çağrıştırmış olabilir. Aslında durum biraz farklı. İzmir söğüşün temelinde kuzu kelle eti var. Et, domates, soğan, maydanoz ve baharatla birleştiriliyor. Lavaşla servis edilen söğüşte daha çok dil ve yanak etleri kullanılıyor. Tercihe göre beyin de ekleniyor. İzmirliler söğüşü, daha çok yazın öğle yemeği olarak reyhan ve dağ kekiği serpilmiş olarak tüketiyor.

İpucu: Başka şehirlerde ekmek içinde sunulan söğüş orijinal söğüş değildir. İzmir’in meşhur sokak lezzeti söğüş lavaş ile servis edilir. İçecek olarak da ayran veya şalgam öneriyoruz.

5.Sütlü Balık

Adı İzmir ile özdeşleşen lezzetler turumuzda beşinci durağımızın adı: Sütlü balık. Süt ve balık ikilisini bir arada görmek sizi şaşırttı değil mi? Esasında bu ikilinin bir arada bulunmaması gerektiği miti pek de doğru değil. Zararlı olabilecek şey süt değil balığın taze olmamasıdır. Bilimsel olarak desteklenen bu bilginin ardından gelelim sütlü balığa. Ege usulü sütlü balık İzmir’deki balık restoranlarının menüsünde kendine sağlam bir yer edinmiştir. Daha çok levrek ile yapılan bu balık yemeğinde beşamel sos kullanılıyor.

6.Zeytinyağlı Enginar   

                                            

Ah enginar… Mustafa Kemal Atatürk’e “hemşehrilik” unvanı veren İzmirliler için enginarın yerinin ne kadar özel olduğu tartışmasız bir gerçek.  İzmir’de enginarın hemen her türlüsü yapılıyor: Kuzu etli enginar, iç baklalı enginar, taze baklalı enginar, enginar kızartması, enginar dolması, enginarlı pilav. Zeytinyağlı enginar ise her İzmirlinin sofrasında olmazsa olmaz yemektir. Yemekte kullanılan enginarlar Karaburun, Mordoğan, Urla ilçelerinde yetişen enginarlardır. 

7.İzmir lokması

Şerbetli tatlıları sever misiniz? Yanıtınız evet ise size en az şambali tatlısı kadar güzel bir tatlı önerimiz var: İzmir lokması. İzmir lokması hayır geleneğinin simgesidir. Coğrafi işaretli bu lezzet, başka şehirlerde de paylaşmanın ve anmanın sembolü olmuştur. İzmir lokmasını farklı kılan daha küçük ve yuvarlak formda olması, dışının çıtır içinin boş olmasıdır. Lokma, bazı şehirlerde çikolata ve fıstık serpilerek veya krema dolgusuyla servis edilir. İzmir lokması ise tamamen sade olarak sunulur. İnce ruhlu İzmirliler için lokma bir tatlıdan ziyade sessiz bir iyilik yapma biçimidir.

8.Sakızlı Dondurma

İzmir mutfak kültürünün sembolü haline gelen lezzetlerden biri de sakızlı dondurma. Bu dondurmanın yapımında, adından anlaşıldığı gibi sakız ağaçlarının reçinesi kullanılıyor. Sakız ağaçları ise Ege adalarında yetişiyor. İzmirlilerin bazıları sakızlı dondurmayı kağıt helvasıyla birlikte yemeyi tercih ediyor.

İpucu: Tatil için İzmir Çeşme koylarını tercih ettiyseniz sakızlı dondurma, hatta damla sakızlı Alaçatı kurabiyesi yemeden dönmemenizi öneririz.

9.Şambali

İzmir’de ne yenir meşhur sokak lezzetleri nelerdir diye sorduğunuzda mutlaka şambali tatlısı yanıtını alırsınız. İzmir’in coğrafi işaretle koruma altına alınan bu tatlısı, “şam tatlısı” veya “şam balı” olarak da biliyor. İrmiğin şeker ve yoğurtla buluşturulmasıyla hazırlanan bu tatlı bakır tepsilerde hazırlanır. Şerbeti de bakır kazanlarda hazırlanır. Arasına süt kaymağı ve üzerine tarçın eklenerek servis edilir. Tarçın yerine Antep fıstığına batırılmış olarak da servis edilir. Nesilden nesile aktarılan bu tatlıyı yapan yerlerde ustaların tepsiyi ters çevirme şovlarına rastlayabilirsiniz.

10.İzmir Bombası

İzmir’de ne yenir sorunuza bomba gibi bir cevabımız var: İzmir bombası. Bu muazzam lezzet hakkındaki mini bilgi turumuza geçmeden önce altını çizmeliyiz: Zincir marketlerde dondurulmuş ürün reyonunda bulunan İzmir bombası, gerçeğe tam anlamıyla yaklaşamamıştır. Bu meşhur lezzeti, İzmir’de “bombacı” olarak bilinen fırın ve pastanelerde tüketmelisiniz.

İzmir bombası, 2024’te dijital gastronomi rehberi TasteAtlas ’ın “Dünyanın en iyi 100 kurabiyesi” listesinde 14. sırada yer almıştı. Aslında bu lezzet Osmanlı mirası diyebiliriz. Osmanlı mutfağında Murabbalı mecidiye olarak adlandırılan kayısı marmelatlı kurabiyede marmelat yerine çikolata kullanılmış. Dışı ince hamurdan oluşan bu kurabiyenin kakaolu hamurdan oluşan çeşidi kurviş, ilk kez İzmir’in köklü pastanesi Reyhan Pastanesi’nde yapılmış.

İpucu: İzmir bombasını sıcak veya ılık olarak yemelisiniz. Böylece yoğun çikolata dolgusunun tadını çıkarabilirsiniz.

Bonus: Sübye

İzmir’de ne yenir merak edenler için tatlılardan ve ana yemeklerden oluşan bir liste hazırladık. Bu listemize İzmir’in kavun çekirdeklerinden hazırlanan sübye’sini eklemesek olmazdı.  Bu ferahlatıcı şerbetle Osmanlı mutfağı araştırmalarınızda da karşılaşabilirsiniz. Orta Amerika’da yaygın olan horchata da çok benzer bir lezzettir. Sübye yapımı biraz zahmetlidir. Kavun çekirdeklerinin birkaç saat suda bekletilmesi, taş havanda dövülerek veya makinelerden geçirilerek ezilmesi gerekir. Kabuklarından ayrıştırılan çekirdekler şeker ilavesiyle macun haline getirilir.

Soğukta bile yalnızca 24 saatlik ömrü olan bu hassas lezzet oldukça besleyici. Sübye, popülerliğini kaybetmiş olsa da yaz günlerinde içi buz dolu bir fıçıda “şifalı soğuk sübye” satışı yapıldığını görebilirsiniz. İzmirliler halen spor öncesinde veya yoğun tempolu iş günlerinde sübye içiyor.

İpucu: Sübyenin limonlusu ve tahinlisi de var! Mutlaka denemelisiniz.

Gurmelerin İzmir Rotası: Su Perisi Otel

İzmir’de nerede ne yenir araştırdığınızda karşınıza tarihi Kemeraltı Çarşısı’ndaki lokantalar veya şehirdeki restoranlar çıkacaktır. Ancak doğa içinde ve konaklayabileceğiniz bir mekan arayışındaysanız Su Perisi Otel’i tercih edebilirsiniz. Nazarköy’ün benzersiz doğasında bulunan Su Perisi Otel, doğa içinde kahvaltı yapmak isteyenlerin tercih ettiği mekanların başında geliyor.

Su Perisi Restaurant’ta kuş cıvıltıları ve dere sesleri eşliğinde kahvaltı yapabilirsiniz. Özellikle sakin bir mekanda açık havada serpme kahvaltı yapmak isteyen çiftlerin tercih ettiği restoranda, kahvaltı menüsünde organik zeytinler ve ev yapımı reçeller sunuluyor. Odun ateşinde pişen geleneksel gözlemeler ve taptaze yumurtalar Su Perisi Restaurant’ın kahvaltı sofrasının olmazsa olmazı.  İzmir’de yenmesi gerekenleri Su Perisi Restaurant’ta bulabilirsiniz.

İzmir’de hayatı güzelleştiren mekanlar ve aktiviteler hakkında bilgi almak veya güzel İzmir’i daha yakından tanımak için Su Perisi Blog’u takipte kalın. Yılbaşı programı gibi özel programlardan haberdar olmak için Instagram hesabını da takip edebilirsiniz. Merak ettiğiniz sorulara bu sayfada yanıt bulabilirsiniz.